Cep telefonları güvenli mi?

Pazartesi, 14 Eylül 2009 12:14

Cep telefonlarının sağlık riski taşıyıp taşımadığı yıllardır tartışılsa da, araştırmacılar bu sorunun cevabının verilebilmesi için daha uzun yıllar geçmesi gerektiğini söylüyor.

Kablosuz teknoloji kitlesel halde kullanılmaya başladığından bu yana, cep telefonlarının sağlığa zararlı olduğu konusunda korkular vardı. Cep telefonu kullanımının sağlığa zararları konusunda 600 araştırma yapılmış olmasına rağmen, sonuçlar halen kafa karıştırıcı.

Dünya Sağlık Orgütü ve ABD Ulusal Kaner Vakfı gibi saygın kuruluşların açıklamalarda cep telefonu kullanımının insan sağlığına zarar vermediği açıkça belirtiliyor. Ancak diğer bağımsız araştırma şirketleri cep telefonu kullanımı ve insan sağlığı arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu söylüyor.

Interphone adı verilen ve amacı bu konuya net bir cevap vermek olan araştırma 13 sene önce kısmen kablosuz teknoloji endüstrisi tarafından finanse edilerek başladı. Ancak raporun yayınlanması, araştırma katılımcılarının elde ettikleri verileri rapora nasıl aktaracakları konusunda çıkan anlaşmazlık nedeniyle ertelendi. Bazı ülkeler kendi başlarına rapor yayınladılar. Bir çoğunun araştırma sonucu beklendiği gibiydi: 10 yılı aşkın bir süre boyunca cep telefonu kullanımı ve beyin tümölerinin oluşumu arasındaki bağlantı raporlarda açıkça belirtilmişti.

Bu araştırmalar gün yüzüne çıktıkça, kanser araştırması alanındaki saygın bilim adamları, cep telefonlarının kullanımının sağlığa zararlı olduğu konusunda demeçler verirken, diğerleri de henüz bu konuda kesin bir karar vermek için erken olduğunu söylüyordu. Her iki karşıt grubun da hemfikir olduğu tek istekleri daha fazla ve ayrıntılı araştırmanın gerekli olduğu yönündeydi.

Bu hafta, bilimadamları Washington da toplanarak araştırmalarını sunacaklar ve gelecekte cep telefonu kullanımının yan etkileri ve sağlığa etkileri konusunda yapılacak olan araştırmalar için konular belirleyecekler.

Bu noktada araştırmacılar, insanların cep telefonlardan ne kadar radyasyona maruz kaldığını belirten çok net bilgilere sahipler. İsveç Devlet Teknoloji Enstitüsü’nde radyasyon uzmanı olarak çalışan Niels Kuster gibi bilim adamlarının yaptığı çalışmalar sayesinde cep telefonu kullanımı nedeniyle oluşan radyasyon emilimi değerlendirmesinde kullanılacak güvenilebilir modeller bulunuyor.

Kuster yaptığı araştırmalar sonucunda çocukların cep telefonu kullanırken yetişkin insanlara göre iki kat daha fazla radyasyona maruz kaldığını ortaya çıkarttı. Bunun başlıca nedeni de ellerinin ve yüzlerinin daha küçük olması. Bu emilimin ne tür bir sağlık sorununa yol açacağı bilinmemesine rağmen Finlandiya ve Fransa ebeveynlere çocuklarının cep telefonu kullanmaması öneren bildiriler yayınladı.

Araştırmacılar artık vücut tarafından emilen radyasyonun elektronları nasıl etkilediği, nasıl bir kimyasal tepkimeye yol açtığı ve insan biyolojisini nasıl değiştireceği konusunda araştırma yapma zamanının geldiğini tartışıyor.

Bilim adamları iyonize eden radyasyonun DNA’da kansere yol açan bir kırılmaya neden olduğunu biliyor. Ancak cep telefonlarının bu frekansların oldukça altında çalışıyor. Sonuç olarak bazı bilim adamları iyonize etmeyen radyasyonun hücre hasarına yol açamayacak kadar düşük güçte olduğunu iddia ediyor. Bir kısım bilimadamı da iyonize etmeyen radyasyonun etkilerinin halen hücreler ve DNA üzerinde bilinmediğini söylüyor.

Pittsburgh Üniversitesi Kanser Enstitüsü direktörü Ronald Herberman yapılan bir çok araştırmanın doğru düzgün tasarlanmadığını düşünüyor.

“Araştırmacılar, diğer araştırmacıların başka türlerdeki kanser nedenlerini araştırırken kullandığı potansiyel biyolojik işaretleyicileri cep telefonu radyasyonu araştırmalarında uygulaması gerekiyor”

Herberman ayrıca araştırma yapılırken kullanım kalıplarının değil de asıl kullanım oranlarının kullanılması gerektiğini söyledi.

“Cep telefonu kullanımıyla ilgili kanser epidemiyolojisi araştırılırken karşılaşılan bir diğer kilit problem de kullanılan bilgilerin sadece hastalardan toplanması.”

“Bu araştırmaların çoğunda doktorlar ya da araştırmacılar hastalara cep telefonunu ne kadar sıklıkta kullandığını ya da bazı durumlarda aile üyelere çoktan kapanmış konular hakkında sorular soruyor. Bu yüzden sadece tahmini ve net olmayan cevaplar alınıyor. Kablosuz teknoloji endüstrisinin ihtiyacı olan veriler ise detaylı kullanım bilgileridir.”

Amerikan Kanser Vakfı için çalışan Michael Thun da cep telefonu kullanımın insan sağlığına verdiği zararı ortaya çıkartmanın henüz çok erken olduğunu düşünüyor. “Uzun süreli cep telefonu kullanımının beyin kanseri vakalarıyla olan bağlantısını bulabilmek için daha uzun seneler beklememiz gerekiyor. Bir kanserin oluşabilmesi bazen 30 yılı bulabilir.”
“örneğin, sigaranın akciğer kanserine neden olduğunun bulunması, sigaranın küresel olarak satılmasından yaklaşık 40 sene sonra oldu. 1950’li yıllara gelindiğinde ciğer kanserine yakalananların sayısı dokuz katına çıkmıştı.”

Thun, ayrıca cep telefonu kullanımı üzerine yapılan araştırmaların rapor edilmesisinin yani herkesin anlayabileceği bir dile tercüme edilmesi olduğunu söyledi. Nedeniyse bu araştırmaların zamanlaması. Örneğin İsveç’te yapılan bir araştırmaya göre cep telefonu en çok hangi kulakta kullanılıyorsa beyin kanseri de o tarafta gelişiyor. Bu araştırmalar tümörlerin 10 yıl içerisinde büyüdüğünü iddia ediyor. Thun ise bu tip tümörlerin daha yavaş geliştiğini belirtiyor.

“Beklediğiniz şeyle asla uyuşmaz. Ancak kablosuz teknoloji endüstrisi çok hızlı gelişiyor ve takip etmek de en önemli konu. Dünya çevresinde bu teknolojiyi kullanan dört milyar insan var. Bu sorunun cevabını vermek oldukça önemli.”